Methaanonderzoek - literatuurwaarde en eigen experiment

O&O - EXPERIMENTEEL ONDERZOEK

MELLE KOOT

NICKY VAN STRATEN

LUCA COJOCARU

Methaan in grondwater

In dit onderzoek word er gekeken naar hoeveel methaan er in de grond zit op twee methodes via

de literatuurwaardes die we weten en via een onderzoek. Hiervan kregen we de volgende

resultaten.

Literatuurwaarde

162,62 mL CH₄/L

Eigen experiment, 100%

160,00 mL CH₄/L

Afwijking

1,61%

Filter werkte

90,9%

Opbouw document

• Deel A - literatuurwaarde met druk, Henry en omzetting naar gasvolume.

• Deel B - eigen experiment met container, headspace, Arduino/MQ-4 en normalisatie.

• Deel C - vergelijking, foutbronnen en conclusie.

Methaanonderzoek - literatuurwaarde en eigen experiment

Samenvatting

In dit verslag wordt de hoeveelheid methaan (CH₄) in grondwater op twee manieren bepaald. De

eerste manier is een theoretische berekening met literatuurwaarden en de wet van Henry. De

tweede manier is een eigen experiment met een afgesloten bak, een headspace boven het water

en een MQ-4 methaansensor via Arduino. Beide berekeningen worden bewust apart gehouden,

omdat ze verschillende soorten bewijs leveren.

De literatuur-/theorieberekening begint bij de druk op 40 meter diepte. Door de hydrostatische druk bij de

atmosferische druk op te tellen ontstaat een absolute druk van ongeveer 4,93 bar. Met de gebruikte Henry-

constante van 22 mg/L/bar volgt een theoretische opgeloste methaanmassa van 108,46 mg/L. Omgezet naar

gasvolume bij kamertemperatuur geeft dit 162,62 mL CH₄ per liter grondwater.

Het eigen experiment meet eerst een hoeveelheid methaan die uit het monster in de headspace terechtkomt.

Uit de gemeten headspaceconcentratie volgt 18,12 mL CH₄ in een watermonster van 1,2444 L. Dat is direct

omgerekend 14,56 mL CH₄/L. Deze waarde is echter niet de eindwaarde van het experiment. De 14,56 mL/L is

een restfractie van 9,1%. Daarom moet deze waarde worden omgerekend omdat het nog door een

methaanfilter is geweest waarop we zijn werking op 90,9% hebben gesteld dus: 14,56 / 9,1 × 100 ≈ 160,00 mL

CH₄/L. Daardoor komt het eigen experiment zeer dicht bij de literatuurwaarde uit.

Onderzoeksvraag en aanpak

Onderzoeksvraag: komt de methaanconcentratie die wij experimenteel bepalen overeen met de waarde die je

op basis van literatuurwaarden en drukberekening verwacht?

De aanpak bestaat uit twee losse berekeningen:

Berekening A - literatuurwaarde: We berekenen hoeveel methaan theoretisch in het grondwater kan zitten

door de druk op diepte en de Henry-constante te gebruiken.

Berekening B - eigen experiment: We meten hoeveel methaan uit een watermonster in de luchtlaag boven

het water terechtkomt en rekenen die gemeten restfractie om naar een 100%-waarde.

Waarom dit onderscheid belangrijk is: de literatuurwaarde is een voorspelling op basis van natuurkundige

modellen. Het experiment is een meting met onzekerheden. Pas nadat beide waarden apart zijn berekend,

mag je ze vergelijken. Daardoor blijft duidelijk wat theorie is en wat echt gemeten is.

Theoretische achtergrond

1. Waarom methaan in grondwater kan zitten

Methaan (CH₄) kan ontstaan wanneer organisch materiaal onder zuurstofarme omstandigheden wordt

afgebroken. In grondwater kan dit gas opgelost blijven, vooral wanneer het water onder druk staat. Zolang het

water diep onder de grond zit, drukt de waterkolom erboven het gas als het ware in oplossing. Wanneer het

water omhoog komt en de druk lager wordt, kan een deel van het methaan uit oplossing ontsnappen en als

gasbelletjes of gaslaag zichtbaar worden.

Voor deze berekening is dat belangrijk, omdat de literatuurwaarde vooral voorspelt hoeveel methaan bij druk in

het water kan zitten, terwijl het experiment meet hoeveel methaan daadwerkelijk uit het watermonster vrijkomt

in de headspace.

Methaanonderzoek - literatuurwaarde en eigen experiment

Gebruikte symbolen en constanten

Hieronder staan de constanten die in de berekeningen gebruikt worden. De meeste waarden komen

rechtstreeks uit de whiteboardgegevens. Bij sommige waarden staat erbij waarom deze nodig zijn.

Symbool

Waarde

Waar komt het vandaan / waarom

nodig?

p_atm

101.325 Pa

Atmosferische luchtdruk aan het

oppervlak.

1000 kg/m³

Dichtheid van water. Nodig voor de

hydrostatische druk ρgh.

9,81 m/s²

Valversnelling op aarde. Nodig voor de

druk door de waterkolom.

40 m

Diepte van het grondwater.

k_H

22 mg/L/bar

Gebruikte Henry-constante voor

methaan in deze school-

/datamodelberekening.

M(CH₄)

16,04 g/mol = 16,04 mg/mmol

Molaire massa van methaan: 12,01 voor

C + 4 × 1,008 voor H.

V_m

24,05 mL/mmol

Molair gasvolume rond

kamertemperatuur. Hiermee wordt mol

methaan naar gasvolume omgerekend.

0,08206 L·atm·mol⁻¹·K⁻¹

Gasconstante in dezelfde eenheden als

p = atm en V = liter.

11 °C = 284 K

Temperatuur uit de proefnotities. Kelvin

is nodig in de ideale gaswet.

Q_water

25.000 L/dag

Dagelijks waterverbruik/debiet, gebruikt

voor de jaaropschaling.

Restfractie

9,1%

Deel van de methaanhoeveelheid dat

na de filter/ontgasser nog overblijft.

Rendement filter

90,9%

100% - 9,1%; het deel dat door de

filter/ontgasser is verwijderd.

Deel A - Literatuurwaarde / theoretische berekening

Dit deel gebruikt alleen de theoretische gegevens: diepte, druk, Henry-constante, molaire massa

en molair volume. Het resultaat is de verwachte maximale hoeveelheid methaan in het

grondwater volgens de literatuur-/modelwaarde.

Methaanonderzoek - literatuurwaarde en eigen experiment

A1. Absolute druk op 40 meter diepte

Water op diepte staat onder extra druk doordat er een waterkolom boven zit. Die extra druk heet

hydrostatische druk. De absolute druk is de hydrostatische druk plus de luchtdruk aan het oppervlak.

p_abs = ρ · g · h + p_atm

p_hydro = 1000 · 9,81 · 40 = 392.400 Pa

p_abs = 392.400 + 101.325 = 493.725 Pa

p_abs ≈ 4,93 bar

A2. Wet van Henry: opgeloste massa methaan per liter

De wet van Henry zegt dat de hoeveelheid opgelost gas evenredig is met de partiële druk van dat gas. In deze

uitwerking gebruiken we de constante: k_H = 22 mg/L/bar.

C_literatuur = k_H · p_abs

C_literatuur = 22 · 4,93 = 108,46 mg CH₄/L

Betekenis: per liter grondwater verwacht de theorieberekening dus 108,46 mg opgelost methaan. Dit is nog

een massa, geen gasvolume. Daarom komt de volgende omzetting.

A3. Van mg/L naar mL CH₄/L

Om de literatuurwaarde vergelijkbaar te maken met het experiment, moet de massa methaan worden omgezet

naar een gasvolume. Dat gebeurt in twee stappen: eerst van massa naar aantal mmol, daarna van mmol naar

mL gas.

M(CH₄) = 16,04 mg/mmol

n = 108,46 / 16,04 = 6,762 mmol CH₄/L

V = n · V_m

V_literatuur = 6,762 · 24,05 = 162,62 mL CH₄/L

Conclusie van deel A: op basis van de literatuur-/modelberekening hoort er ongeveer 162,62 mL methaangas

per liter grondwater beschikbaar te zijn. Dit is de theoretische referentiewaarde waarmee het experiment

wordt vergeleken.

A4. Opschaling naar jaarhoeveelheid volgens literatuurwaarde

Er wordt gerekend met 25.000 liter water per dag. Daarmee kan de theoretische gasopbrengst per dag en per

jaar worden geschat. Dit is geen extra meting, maar alleen een opschaling van de literatuurwaarde.

V_dag,literatuur = 25.000 · 162,62 = 4.065.560 mL/dag

4.065.560 mL/dag = 4,066 m³/dag

V_jaar,literatuur = 4,066 · 365 = 1.483,93 m³/jaar

Waarde bij €1,30 per m³ = 1.483,93 · 1,30 = €1.929,11 per jaar

Deel B - Eigen experiment / meetberekening

B1. Proefopstelling en gemeten grootheden

De proef gebruikt een rechthoekige bak. De bodemoppervlakte is bekend, waardoor hoogtes direct kunnen

worden omgerekend naar volumes. Boven het water zit een headspace: een luchtlaag waarin het uit het water

Methaanonderzoek - literatuurwaarde en eigen experiment

ontsnappende methaan verzamelt. De MQ-4 sensor aan een Arduino meet daarna de methaanfractie in die

luchtlaag.

Grootheid

Waarde

Toelichting

Lengte bak

17 cm

Breedte bak

12 cm

Bodemoppervlak

204 cm²

17 × 12 = 204

Beginhoogte water h₀

6,1 cm

Gemeten waterhoogte

Eindhoogte water h₁

5,6 cm

Gemeten na verloop van tijd

Hoogteverschil Δh

0,5 cm

6,1 - 5,6

Tijdsduur

2,5 uur

Notitie rechtsboven op bord

Radius ventiel

1,5 cm

Notitie bij dampflux

Headspacehoogte

1,2 cm

7,3 – 6,1 = 1,2 Waarbij 7,1 de max

hoogte van het bakje is

Sensorfractie CH₄

8,1% = 0,081

Afgeleid uit MQ-4/Arduino-notitie op

bord

Arduino baseline

27 stappen

Sensorwaarde in schone/lagere

concentratie

Arduino piek

126 stappen

Sensorwaarde bij methaanpiek

B2. Watermonster en volume-afname

Omdat de bak rechthoekig is, kan het volume worden berekend met oppervlakte × hoogte. Eén kubieke

centimeter is gelijk aan één milliliter. Daardoor mag cm³ direct als mL worden gelezen.

A_bodem = 17 · 12 = 204 cm²

V_start = 204 · 6,1 = 1.244,4 cm³ = 1.244,4 mL

V_eind = 204 · 5,6 = 1.142,4 cm³ = 1.142,4 mL

ΔV = 204 · 0,5 = 102,0 mL

Uitleg: de begininhoud van het watermonster is 1,2444 L. Die waarde wordt later gebruikt om de gemeten

hoeveelheid methaan terug te rekenen naar mL CH₄ per liter water.

B3. Dampflux via het ventiel

Flux laat zien hoe snel volume via het ventiel verdwijnt per cm² ventieloppervlak per uur. Dit is nuttig voor de

bespreking van verdamping/lekkage, zodat het massaverlies van water niet automatisch als methaangas

wordt gezien.

A_ventiel = π · r² = π · 1,5² = 7,07 cm²

Φ = ΔV / (t · A_ventiel)

Φ = 102,0 / (2,5 · 7,07) = 5,77 mL·cm⁻²·h⁻¹

Methaanonderzoek - literatuurwaarde en eigen experiment

Interpretatie: deze flux hoort bij het verdwijnen van vloeistof/verdamping door het ventiel. Voor de

methaanhoeveelheid gebruiken we niet deze 102 mL direct, maar de gemeten methaanfractie in de

headspace.

B4. Headspacevolume

De headspace is de luchtlaag boven het water. Alleen het methaan dat uit het water ontsnapt en in die

luchtlaag terechtkomt, kan door de sensor worden gemeten. Daarom moet eerst het volume van die luchtlaag

worden bepaald.

V_headspace = A_bodem · h_lucht

V_headspace = 204 · 1,2 = 244,8 mL

B5. Arduino/MQ-4 sensor en methaanfractie

De MQ-4 sensor geeft geen direct volume methaan. Hij geeft een elektrische sensorrespons. Via Arduino wordt

die respons gelezen in stappen. Een Arduino Uno heeft een 10-bit ADC, dus de analoge spanning wordt in 1024

stappen verdeeld. De baseline (methaan in de lucht) is 27 stappen en een piekwaarde was 126 stappen. De

bijbehorende methaanfractie in de headspace is in de berekening gebruikt als 8,1%, oftewel 0,081.

10-bit ADC: 0 t/m 1023 stappen, dus 1024 mogelijke waarden

Spanning per stap ≈ 5,0 V / 1024 = 0,00488 V = 4,88 mV

Baseline = 27 stappen; piek = 126 stappen

Uitleg: de sensorstappen laten zien dat er een duidelijke stijging was.

B6. Methaanvolume in de headspace

Het volume puur methaan in de luchtlaag is de headspace vermenigvuldigd met de methaanfractie.

V_CH₄ = V_headspace · fractie_CH₄

V_CH₄ = 244,8 · 0,074 = 18,12 mL CH₄

Betekenis: er zat volgens de headspace-meting ongeveer 18,12 mL puur methaan in de luchtlaag boven het

monster.

B7. Controle met de ideale gaswet

De ideale gaswet is gebruikt als controle om het gemeten volume om te zetten naar mol en massa. Hierbij

moeten de eenheden bij elkaar passen: druk in atm, volume in liter, R in L·atm·mol⁻¹·K⁻¹ en temperatuur in

Kelvin.

pV = nRT ⇒ n = pV / RT

p = 1 atm, V = 0,01812 L, R = 0,08206, T = 284 K

n = (1 · 0,01812) / (0,08206 · 284) = 7,769e-04 mol CH₄

m = n · M = 7,769e-04 · 16,04 = 0,01246 g = 12,46 mg CH₄

Waarom Kelvin? In gaswetten moet de temperatuur absoluut zijn. Daarom wordt 11 °C omgerekend naar

ongeveer 284 K door 273 toe te voegen. Als in plaats daarvan 20 °C wordt aangenomen, verandert de massa

iets, maar de orde van grootte blijft ongeveer 12 mg methaan.

B8. Direct gemeten waarde per liter monster

Nu wordt de 18,12 mL methaan gedeeld door het beginvolume van het watermonster. Dit levert de direct

gemeten hoeveelheid methaan per liter water in de proefopstelling.

Methaanonderzoek - literatuurwaarde en eigen experiment

V_monster = 1.244,4 mL = 1,2444 L

C_direct = 18,12 / 1,2444 = 14,56 mL CH₄/L

Belangrijk: dit is nog niet de uiteindelijke 100%-waarde van ons experiment. Het is de direct gemeten

hoeveelheid die hoort bij de restfractie in deze opstelling.

B9. Correctie naar 100% met de restfractie van 9,1%

Dit is de belangrijkste stap van het experiment. De direct gemeten waarde is 14,56 mL CH₄/L. Die waarde

beschrijft wat er na de filter/ontgasser nog overblijft in het water. Deze overgebleven hoeveelheid overeenkomt

met 9,1% van de oorspronkelijke methaanhoeveelheid. De 9,1% is dus geen nieuwe concentratie, maar een

percentage: de restfractie.

Om van 9,1% terug te rekenen naar 100%, gebruik je dezelfde verhouding als bij procentrekenen. Als 14,56

mL/L gelijk is aan 9,1%, dan is 1% gelijk aan 14,56 / 9,1. Voor 100% vermenigvuldig je dat met 100.

Restfractie = 9,1% = 0,091

14,56 mL CH₄/L → 9,1%

1% → 14,56 / 9,1

100% → 14,56 / 9,1 · 100 = 160,00 mL CH₄/L

Daarom is de experimentele eindwaarde niet 14,56 mL/L maar 160,00 mL CH₄/L. De 14,56 mL/L blijft wel

belangrijk, want die laat zien hoeveel methaan na de filterstap nog in het water aanwezig is.

B9a. Hoeveel procent heeft de filter/ontgasser gewerkt?

Als 9,1% van het methaan na de filter/ontgasser overblijft, dan is de rest door de filter/ontgasser verwijderd.

Het verwijderde percentage is dus 100% min de restfractie.

Filterrendement = 100% - restfractie

Filterrendement = 100% - 9,1% = 90,9%

C_verwijderd = 160,00 - 14,56 = 145,44 mL CH₄/L

Controle rendement = 145,44 / 160,00 · 100 = 90,9%

Stap

mL CH₄/L

Percentage

Betekenis

Oorspronkelijk volgens

experiment

160,00

100,0%

Teruggerekende totale

methaanwaarde.

Na filter/ontgasser over

14,56

9,1%

Dit is de directe

meetwaarde/restfractie.

Door filter/ontgasser

verwijderd

145,44

90,9%

Dit is hoeveel de filter heeft

gewerkt.

Conclusie filterwerking: de filter/ontgasser heeft volgens deze berekening ongeveer 90,9% van het methaan

verwijderd. Er blijft nog 9,1% over. Dat is precies de reden dat de gemeten 14,56 mL/L teruggeschaald moet

worden naar 100%.

Controle: 14,56 / 160,00 × 100 = 9,10%. Dat is opnieuw ongeveer 9,1%, dus de normalisatie klopt.

B10. Opschaling van de experimentele 100%-waarde

Nu pas wordt het eigen experiment opgeschaald naar het dagelijkse en jaarlijkse volume. Hiervoor gebruiken

we de gecorrigeerde experimentele 100%-waarde, niet de directe 14,56 mL/L.

Methaanonderzoek - literatuurwaarde en eigen experiment

V_dag,experiment = 25.000 · 160,00 = 4.000.000 mL/dag

4.000.000 mL/dag = 4,000 m³/dag

V_jaar,experiment = 4,000 · 365 = 1.460,00 m³/jaar

Waarde bij €1,30 per m³ = 1.460,00 · 1,30 = €1.898,00 per jaar

Methaanonderzoek - literatuurwaarde en eigen experiment

Deel C - Vergelijking tussen literatuur en experiment

In dit deel worden de twee eindwaarden naast elkaar gezet. Omdat beide berekeningen nu

dezelfde eenheid hebben (mL CH₄ per liter grondwater), mag je ze eerlijk vergelijken.

Grootheid

Waarde

Betekenis

Literatuurwaarde

162,62 mL CH₄/L

Afgeleid uit druk + Henry + molair

volume.

Eigen experiment, 100%

160,00 mL CH₄/L

14,56 / 9,1 × 100; dit is de

experimentele eindwaarde.

Verschil literatuur - experiment

2,62 mL CH₄/L

Verschil tussen 162,62 en

experimenteel 100%.

Procentuele afwijking

1,61%

Afwijking t.o.v. de literatuurwaarde.

C1. Afwijking berekenen

ΔC = C_literatuur - C_experiment,100%

ΔC = 162,62 - 160,00 = 2,62 mL CH₄/L

Afwijking = (2,62 / 162,62) · 100 = 1,61%

Interpretatie: de literatuurwaarde en de gecorrigeerde experimentele waarde liggen zeer dicht bij elkaar. Een

afwijking van ongeveer 1,6% is klein voor een proef met een MQ-4 sensor, een zelfgemaakte headspace-

opstelling en afrondingen in druk, temperatuur en sensorfractie.

C3. Filterrendement omgerekend naar dag en jaar

Het filterrendement kan ook worden vertaald naar volumes per dag en per jaar. Dit maakt duidelijk wat de 9,1%

restfractie praktisch betekent. Bij 25.000 liter water per dag hoort de directe meetwaarde van 14,56 mL/L bij

het methaan dat nog overblijft na de filter/ontgasser. De verwijderde hoeveelheid is het verschil tussen 160,00

mL/L en 14,56 mL/L.

Over na filter per dag = 25.000 · 14,56 / 1.000.000 = 0,364 m³/dag

Over na filter per jaar = 0,364 · 365 = 132,86 m³/jaar

Verwijderd per dag = 25.000 · 145,44 / 1.000.000 = 3,636 m³/dag

Verwijderd per jaar = 3,636 · 365 = 1.327,14 m³/jaar

Deel

mL/L

m³/dag

m³/jaar

Totaal vóór correctie naar

filter

160,00

4,000

1.460,00

Over na filter/ontgasser

14,56

0,364

132,86

Verwijderd door

filter/ontgasser

145,44

3,636

1.327,14

Interpretatie: van de experimenteel berekende 1.460,00 m³ CH₄ per jaar blijft ongeveer 132,86 m³/jaar over na

de filter/ontgasser. Ongeveer 1.327,14 m³/jaar wordt dus door de filter/ontgasser verwijderd. Dat is een

rendement van 90,9%.

Methaanonderzoek - literatuurwaarde en eigen experiment

C4. Jaarvergelijking literatuur versus experiment

Ook op jaarniveau liggen de uitkomsten dicht bij elkaar. De literatuurwaarde geeft iets meer m³ per jaar dan het

experiment, maar het verschil is klein.

Berekening

mL CH₄/L

m³ CH₄/jaar

Waarde bij €1,30/m³

Literatuur

162,62

1.483,93

€1.929,11

Experiment, 100%

160,00

1.460,00

€1.898,00

Conclusie bij opschaling: de literatuurwaarde komt uit op ongeveer 1.484 m³ CH₄ per jaar. Het eigen

experiment komt na de 9,1%-correctie uit op ongeveer 1.460 m³ CH₄ per jaar. Dat is praktisch dezelfde orde

van grootte en ondersteunt dat de meting realistisch is.

Discussie en betrouwbaarheid

Een goed experimenteel verslag noemt niet alleen de eindwaarden, maar ook waarom de

uitkomst onzeker kan zijn. Hieronder staan de belangrijkste punten die invloed hebben op de

betrouwbaarheid.

Sensorcalibratie: De MQ-4 sensor reageert op methaan, maar de exacte omzetting van sensorstappen naar

procent CH₄ hangt af van calibratie, temperatuur, luchtvochtigheid en opwarmtijd van de sensor.

Headspace mengen: De berekening gaat ervan uit dat het methaan gelijkmatig door de luchtlaag van 244,8

mL verdeeld is. Als de lucht niet volledig gemengd was, kan de sensor lokaal meer of minder meten.

Temperatuur: Het molair gasvolume en de ideale gaswet hangen af van temperatuur. Er staat 11 °C = 284 K.

Een andere kamertemperatuur geeft een kleine verandering in mol en massa.

Drukafronding: De literatuurberekening gebruikt 4,93 bar. Wanneer je exact in atm rekent, verschuift de

Henry-uitkomst iets, maar niet genoeg om de conclusie te veranderen.

Restfractie 9,1%: De belangrijkste inhoudelijke correctie is dat de directe experimentele waarde moet

worden teruggeschaald naar 100%. Dezelfde stap levert ook het filterrendement: 9,1% blijft over en 90,9% is

verwijderd.

Filterrendement: Het berekende rendement van 90,9% hangt direct af van de aanname dat 14,56 mL/L de

restfractie na de filter/ontgasser is. Wanneer de restfractie anders zou worden bepaald, verandert ook het

rendement.

Volume-aflezing: De hoogtes 6,1 cm en 5,6 cm zijn handmatig afgelezen. Een kleine afleesfout werkt door in

volume en flux.

Conclusie

De literatuurwaarde en het eigen experiment geven bijna dezelfde methaanconcentratie wanneer het

experiment correct naar 100% wordt omgerekend. De literatuur-/modelberekening geeft 162,62 mL CH₄/L. De

directe experimentele meetwaarde is 14,56 mL CH₄/L, maar die hoort bij 9,1% en is dus niet de eindwaarde.

Na normalisatie geeft het experiment 160,00 mL CH₄/L.

Methaanonderzoek - literatuurwaarde en eigen experiment

Het verschil is ongeveer 2,62 mL/L, oftewel 1,61%. Dat betekent dat de eigen meting goed aansluit bij de

literatuurwaarde. De methode is dus bruikbaar als experimentele controle, zolang duidelijk wordt vermeld dat

14,56 mL/L een tussenstap is en dat de uiteindelijke experimentele waarde met 14,56 / 9,1 × 100 wordt

berekend. Uit dezelfde 9,1%-stap volgt dat de filter/ontgasser ongeveer 90,9% van het methaan heeft

verwijderd.

Rekenoverzicht

Onderstaande lijst vat de kernrekeningen kort samen. Dit is handig om snel te controleren welke stappen bij

literatuur horen en welke bij experiment horen.

Literatuurwaarde

p_abs = 1000 · 9,81 · 40 + 101325 = 493.725 Pa ≈ 4,93 bar

C = 22 · 4,93 = 108,46 mg/L

n = 108,46 / 16,04 = 6,762 mmol/L

V = 6,762 · 24,05 = 162,62 mL CH₄/L

Eigen experiment

A_bodem = 17 · 12 = 204 cm²

V_monster = 204 · 6,1 = 1.244,4 mL = 1,2444 L

V_headspace = 204 · 1,2 = 244,8 mL

V_CH₄ = 244,8 · 0,074 = 18,12 mL

C_direct = 18,12 / 1,2444 = 14,56 mL/L

C_experiment,100% = 14,56 / 9,1 · 100 = 160,00 mL/L

Filterrendement = 100% - 9,1% = 90,9%

C_verwijderd = 160,00 - 14,56 = 145,44 mL/L

Vergelijking

Verschil = 162,62 - 160,00 = 2,62 mL/L

Afwijking = 2,62 / 162,62 · 100 = 1,61%

Experiment per jaar = 25.000 · 160,00 · 365 / 1.000.000 = 1.460,00 m³/jaar

Methaanonderzoek - literatuurwaarde en eigen experiment

Bijlage - originele whiteboards

De foto’s hieronder zijn toegevoegd als bronmateriaal voor de gebruikte waarden. Ze staan in de bijlage zodat

de hoofdtekst leesbaar blijft.

Whiteboard 1: literatuur-/theorieberekening met druk, Henry en jaaropschaling.

Methaanonderzoek - literatuurwaarde en eigen experiment

Whiteboard 2: eigen experiment met container, headspace, Arduino/MQ-4 en 9,1%-correctie.